نوعی از مواد توهم زا و اعتیاد آور فن سیکلیدین یا PCP نام دارد. این ماده که در واقع در دهه های اخیر به عنوان ماده بیهوشی در بیمارستانها مورد استفاده قرار می گرفت عوارض خطرناکی مانند: آشفتگی روانی، از خود بی خود شدن تا مرز خودکشی را به همراه داشت که پس از ممنوعیت مصرف در بیمارستانها، در سال های اخیر در زمره مواد مخدر و توهم زا قرار گرفت.
فن سیکلیدین خالص ماده ایی پودر ماننده کریستالی به رنگ سفید است که این ماده را می توان حلال در آب دانست. اخیراً برای سوء مصرف قرار دادن این ماده، آن را با مواد دیگری ترکیب می کنند که بسته به نوع مواد ترکیبی رنگ آن نیز تغییر می کند.
اشکال مصرفی فن سیکلیدین
طریقه مصرف فن سیکلیدین به شیوه های بلعیدنی، قرص و کپسول و یا پودر کشیدنی می باشد. این ماده را به روش انفیه نیز مورد استعمال می کنند. این ماده دارای طعم تلخی است که آن را از دیگر مواد روانگردان متمایز می کند. همچنین لازم به ذکر است که طرفداران مایع این ماده کم نیستند.
در واقع ماده فن سیکلیدین با نام های خیابانی متفاوتی در بین مصرف کنندگان رایج و شناخته شده است برخی از این اسامی عبارتند از: گرد فرشته، سوپر گراس، قرص صلح، کریستال، علف هرز، قرص آرام بخش، سوخت موشک.
عوارض مصرف فن سیکلیدین
به طور کلی تأثیر این ماده در ثانیه های اولیه مصرف آغاز می شود. اثرات ناشی از استعمال ماده فن سیکلیدین حالت آرام بخش و بیهوشی نشئه آوری دارد. و این افراد پس از به اوج رسیدن احساس می کنند از جسم خود خارج می شوند. از آنجائیکه این ماده روی مغز بیشترین اثر را می گذارد ادراکات فرد را تغییر می دهد و پیامدهای خطرناکی را بدنبال دارد. برخی از این عوارض در زیر به آن اشاره شده است:
– پرخاشگری و رفتار تنش آزا
– یاوه گویی و رفتارهای نامتعارف
– افزایش ضربان قلب
– عدم توانایی در کنترل بدن
– آشفتگی های ذهنی
– اختلالات رفتاری
– اضطراب و استرس
– تشنج و اغماء
مصرف فن سیکلیدین در دوزهای کم عوارضی چون مسمومیت دارویی با کرختی بدن بهمراه دارد. و مانند دیگر مواد توهم زا مصرف بیش از حد فن سیکلیدین منجر به تشنج، کما و مرگ می شود.
اثراتی که این دارو بر بدن می گذارد مشابه نشانه های روان پریشی یا همان اسکیزوفرنیا، پارانویا، افکار از هم گسیخته و آشفتگی است.
افرادی که سوء مصرف ماده فن سیکلیدین دارند در دراز مدت دچار گفتاری ناقص، گنگ و بریده بریده می شوند.
همانطور که در بالا به آن اشاره شد، این ماده در دسته مواد مخدر و اعتیاد آور می باشد که پس از مصرف اولین بار نه تنها وابستگی جسمانی بلکه روحی و روانی برای فرد بوجود می آورد و با گذشت زمان فرد سوء مصرف کننده دچار اختلالات خلقی و روانی می شوند.
نشانه ها و علائم سوء مصرف کنندگان فن سیکلیدین
- تعریق شبانه و قرمزی بیش از حد
- حالت تهوع
- پریدن پلک ها
- پارانویا و تفکرات واهی
تاریخچه فارماکولوژیک: از اتاق عمل تا بازارهای سیاه
فن سیکلیدین برای اولین بار در دهه ۱۹۵۰ میلادی توسط شرکت داروسازی پارک-دیویس (Parke-Davis) به عنوان یک داروی بیهوشی وریدی با نام تجاری Sernyl سنتز و به بازار عرضه شد. در ابتدا، این دارو به دلیل عدم ایجاد افت فشار خون و تضعیف تنفسی (برخلاف سایر داروهای بیهوشی آن زمان) بسیار مورد توجه قرار گرفت.
اما کاربرد پزشکی آن عمر کوتاهی داشت. پزشکان در بیمارستانها به سرعت متوجه عوارض جانبی فاجعهبار آن در مرحله ریکاوری شدند. بیمارانی که با این دارو بیهوش میشدند، پس از بیداری دچار “آشفتگی خروج از بیهوشی” (Emergence Delirium)، اضطراب حاد، هذیانهای وحشتناک، ازخودبیخود شدن و رفتارهای تهاجمی تا مرز آسیب به خود و خودکشی میشدند. به همین دلیل، در سال ۱۹۶۵ مصرف انسانی آن به طور کامل ممنوع شد و تنها استفاده محدود دامپزشکی پیدا کرد.
با خروج این دارو از چرخههای رسمی پزشکی، در دهههای اخیر، قاچاقچیان و تولیدکنندگان غیرقانونی آن را وارد زمره [مواد مخدر] و ترکیبات توهمزای خیابانی کردند، جایی که پتانسیل تخریبگری آن به حداکثر رسید.
نامهای خیابانی و اشکال مصرفی (از گرد فرشته تا سوخت موشک)
فن سیکلیدین به دلیل ماهیت منعطف شیمیایی خود، به اشکال بسیار متنوعی مورد سوءمصرف قرار میگیرد. شایعترین روشهای استعمال آن عبارتند از:
بلعیدنی (خوراکی): به صورت قرصهای دستساز و کپسول.
انفیه (Snorting): کشیدن پودر از طریق مجاری بینی که جذب سریعی از طریق مویرگهای مخاطی دارد.
دود کردنی (Smoking): یکی از رایجترین روشهاست؛ که در آن پودر را روی گیاهانی مانند نعناع، جعفری یا ماریجوانا میپاشند و دود میکنند.
تزریق وریدی: خطرناکترین روش که دارو را در چند ثانیه به بالاترین غلظت در مغز میرساند.
فرم مایع: طرفداران فرم مایع این ماده نیز کم نیستند. معمولاً سیگارهای معمولی یا سیگاریها را در محلول مایع فن سیکلیدین غوطهور کرده و پس از خشک شدن دود میکنند.
این ترکیب شیمیایی طعم بسیار تلخ و گسی دارد که آن را از سایر [مواد روانگردان] متمایز میکند. در فرهنگ خیابانی، فن سیکلیدین با نامهای مستعار و فریبندهای شناخته میشود، از جمله:
گرد فرشته (Angel Dust)
سوپر گراس (Super Grass)
قرص صلح (Peace Pill)
کریستال (متفاوت از متآمفتامین)
علف هرز (Weed)
سوخت موشک (Rocket Fuel)
قایق عشق (Love Boat)
سایکوپاتولوژی و عوارض درازمدت روانی
مصرف مکرر فن سیکلیدین صدمات جبرانناپذیری به ساختار و عملکرد کورتکس پیشپیشانی مغز وارد میکند. افرادی که سوءمصرف این ماده را در درازمدت ادامه میدهند، با سندرمهای شناختی و روانی زیر مواجه خواهند شد:
روانپریشی پایدار (PCP-induced Psychosis): اثراتی که این دارو بر بدن و ذهن میگذارد، کاملاً مشابه نشانههای روانپریشی یا همان [اسکیزوفرنیا] است. بیمار حتی پس از قطع مصرف نیز دچار هذیان، افکار ازهمگسیخته، و آشفتگیهای فکری است.
بدبینی حاد ([پارانویا]): سوءظن شدید نسبت به اعضای خانواده و محیط پیرامون که میتواند منجر به بروز رفتارهای خشن برای دفاع از خودِ توهمی شود.
افت عملکردهای حرکتی و کلامی: مصرفکنندگان مزمن دچار لکنت زبان، گفتاری ناقص، گنگ و بریدهبریده میشوند. همچنین کاهش شدید حافظه کوتاهمدت (Amnesia) از عوارض قطعی آن است.
بحرانهای خلقی: با گذشت زمان و تخریب گیرندههای دوپامین، فرد سوءمصرفکننده دچار [اختلالات خلقی] مزمن، از جمله افسردگیهای عمیق و مقاوم به درمان و دورههای انزوای شدید میشود
نظر بدهید