ترامادول يك تركيب صناعي شبيه مورفين مي باشد كه در بازار دارويي ايران به صورت قرص و كپسول 50 و 100 ميلي گرم و آمپول 100 ميلي گرم موجود مي باشد و براي درمان دردهاي شديد حاد يا مزمن استفاده می شود. ترامادول در بدن از چندين راه متابوليزه مي شود يكي از اين راهها سيستم آنزيم هاي كبدي سيتوكروم (P450 ) مي باشد مهمترين متابوليت حاصل از متابوليسم كبدي ترامادول داراي اثر ضد درد 6 برابر بيشتر از ترامادول مي باشد.
هشدار در مصرف ترامادول:
ترامادول یک داروی مخدر با احتمال وابستگی و اعتیاد مانند سایر مواد مخدر و همچنین متادون و بوپرنورفین بوده ، عوارض جسمانی و روانی مشابه و جدی دارد و لیکن احتمال بروز تشنج، اغماء، اختلال ریتم قلبی و مرگ با مصرف ترامادول بسیار بیشتر است.
عوارض جانبي ترامادول
– ترامادول ممكن است نشانه هاي شبيه مورفين ( سرگيجه , خواب آلودگي , يبوست , تعريق , خارش ) ايجاد مي كند اما احتمال بروز دپريسيون تنفسي نسبت به مورفين كمتر مي باشد و در صورت تزريق احتمال دپرسيون تنفسي بالا مي رود.
– بروز واكنشهاي حساسيتي از قبيل؛ ضعف تنفسي , انسداد ريوي , تورم لب ها , تورم زبان و صورت و كهير
– مصرف بيش از حد اين دارو عوارضي از قبيل : تنگي نفس , ضعف تنفسي , تنفس سطحي ,افزايش ضربان قلب، اختلال ریتم قلبی کشنده و تشنج
– حملات ناگهاني ( حملات شبهه صرع و تشنج ) از عوارض جدی اين دارو مي باشد كه در اثر مصرف زياد یا طولانی اين دارو يا مصرف دارو در بيماران صرعي يا بيماراني كه دچار آسيب مغزي شده اند با بيماراني كه مشكلات كبدي كليوي ( دفع دارو دچار اختلال گشته و افزايش مقدار دارو در خون ) و يا معتادان به الكل ايجاد مي گردد .
موارد منع مصرف ترامادول
همانطور كه بيان گرديد تشنج يكي از عوارض خطرناك مصرف ترامادول مي باشد . در صورت وجود موارد زير از مصرف ترامادول خودداري كنيد :
1-داشتن سابقه صرع يا تشنج
2-وجود جراحات مغزي و تورمورهاي مغزي
3-وجود مشكلات كليوي ـ كبدي ( كليرانس راكينس كمتر از min/ml 30 نبايد ترامادول مصرف شود )
4-سينوزيت
5-مصرف الكل و داروهاي محرك اعصاب مثل آمفتامينها
6-مصرف داروهاي ضد افسردگي ( امي تريپتبلين , فنلزين , سيتالوپرام … )
7-مصرف داروهاي آنتي سايكوز ( ضد جنون ) مثل كلريرومازين , فلوفنازين , هالدپريدول , پرفنازين ………
8-مصرف داروهاي ضد درد مخدر ( كدئين , ففتانيل , مرفين , هيدرومورفين )
9-مصرف داروي پرومتازين و بوپروپيون
وابستگی و خطرات قطع ناگهانی ترامادول
سوءمصرف و وابستگی فیزیکی و روانی به ترامادول تنها به دوره مصرف محدود نمیشود، بلکه قطع ناگهانی آن نیز چالشهای پزشکی بسیار خطرناکی به همراه دارد. به دلیل اثرگذاری مستقیم این دارو بر گیرندههای اپیوئیدی و سیستم عصبی مرکزی، قطع خودسرانه و بدون نظارت آن باعث بروز سندرم محرومیت و علائم ترک شدیدی از جمله اضطراب مزمن، بیخوابی، دردهای استخوانی، تعریق شدید و از همه مهمتر، حملات تشنجی میگردد. از این رو، روند کاهش دوز یا قطع کامل این دارو هرگز نباید به صورت ناگهانی انجام شود و باید به صورت کاملاً تدریجی و تحت نظر پزشک متخصص صورت پذیرد.
ضرورت رویکرد علمی در مدیریت عوارض ترامادول
مکانیسم عملکرد دوگانه ترامادول در مغز که هم شامل تحریک گیرندههای مخدر و هم مهار بازجذب سروتونین و نروپینفرین میشود، روند درمان وابستگی به آن را نسبت به سایر مواد مخدری نظیر مورفین بسیار پیچیدهتر و حساستر کرده است. این ویژگی خاص فارماکولوژیک باعث میشود بیماران در طول دوره پاکسازی، علاوه بر دردهای شدید جسمی، نوسانات خلقوخوی حاد، افسردگی شدید و اضطراب شکنندهای را تجربه کنند. به همین دلیل، سمزدایی و مهار عوارض ترامادول به هیچ عنوان با روشهای سنتی یا قطع ناگهانی در منزل امکانپذیر نیست و نیازمند یک پروتکل علمی و نظارت دقیق روانپزشکی در مراکز تخصصی است تا خطر حملات عصبی به حداقل برسد.
نتیجهگیری
در نهایت، اگرچه این دارو به عنوان یک مسکن قدرتمند برای کنترل دردهای حاد و مزمن پزشکی طراحی شده است، اما تیغ دولبهای است که مصرف غیراصولی آن میتواند عواقب جانی و جبرانناپذیری در پی داشته باشد. با توجه به پتانسیل بالای اعتیادآوری، خطر بروز دپرسیون تنفسی، ایست قلبی و حملات شبهصرع، این دارو به هیچ عنوان نباید به عنوان یک مسکن معمولی یا دارویی برای خوددرمانی در نظر گرفته شود. آگاهی کامل از موارد منع مصرف، تداخلات دارویی و رعایت دقیق هشدارهای بالینی، کلیدیترین اصل در پیشگیری از عوارض مرگبار این دارو است؛ بنابراین هرگونه تجویز، تغییر دوز و مصرف آن تنها باید در چارچوب دستورات دقیق یک پزشک متخصص انجام پذیرد.
نظر بدهید