اعتیاد

تعریف : اعتیاد عبارت است از وابستگی جسمی و روانی یک فرد به سوءمصرف موادی که دراو اختلال روانی و رفتاری ایجاد می کند . اعتیاد یک معضل اجتماعی است چراکه تمامی ابعاد زندگی فرد را در جامعه تحت تاثیر قرار داده ،همانند بیماری های مسری از شخصی به شخصی دیگر سرایت می کند و پیامدهای مضر آن دامنگیر کل جامعه می گردد . به دلیل آسیب های فراوان روحی و جسمی اعتیاد و اثرات مخرب و زیان بار آن در جامعه ،آشنایی با مواد اعتیاد آور و نیز شیوه های درمانی بسیار ضروری به نظر می رسد .

معرفی انواع مواد اعتیاد آور .

1-مخدر یا اپیولیدها (مورفین – تریاک ،شیره،هروئین ،کراک ، ترامادول ، ... )

2- مواد روانگردان شامل :

-حشیش(کانابیس –بنگ-ماری جوانا، ...)

- کوکائین

-محرک ها(اکس-شیشه و سایر ترکیبات آمفتامین )

-مواد توهم زا و فن سیکلیدین

* حشیش(THC) شایعترین ماده غیر قانونی مورد مصرف در جهان بوده وبه اشکال مختلف ازجمله تکه های جامد قهوه ای رنگ یا خرده برگ های گیاهی وجودداشته واغلب به سیگاراضافه وکشیده میشود .

* تریاک ماده ای است به رنگ قهوه ای روشن تا متمایل به سیاه و با قوام نیمه جامد که از گیاه خشخاش بدست می اید این ماده به شکل خوراکی یا استنشاقی و با ابزارهای مختلف مانند سیخ و سنجاق ،وافور و ... استفاده می شود .

*هروئین یک ماده مخدر بسیار قوی و به شکل گرد سفید رنگ می باشد و به صورت استنشاقی و یا تزریقی استفاده می شود .

*کراک اصل در واقع ترکیبی تغلیظ شده از کوکائین می باشد که با جوش شیرین ،مخمر و آب مخلوط شده است . اما آنچه در ایران به عنوان کراک توزیع می شود از ترکیبات هروئین تغلیظ شده می باشد .

* کوکائین از برگ گیاه کوکا بدست می آید . به شکل خوراکی ،انفیه و یا تزریقی استفاده می شود .مرکز تولید آن آمریکای لاتین بوده و در ایران کمیاب و گرانقیمت می باشد .

* اکس یا اکستازی جزو داروهای شیمیایی است که دارای خواص و اثر محرک و توهم زایی بوده  و به شکل قرص و کپسول تولید می شود .

* شیشه یا ICE یک ماده شیمیایی از ترکیبات مت امفتامین و با اثرات تحریکی شدید می باشد که به شکل پودر و کریستالی تولید شده وعموما به صورت خوراکی ، تزریقی و تدخین مصرف می گردد .

*توهم زاها گروهی از مواد شیمیایی می باشند که می توانند ناراحتی های فکری ، خلقی و ادراکی و رفتاری ایجاد نمایند و بسیار متنوع می باشند مانند LSD  ، کتامین ، فن سیکلیدین و ...

* ترامادول یک داروی ضد درد و مخدر می باشد که به اشکال قرص ، کپسول و دارو تولید می شود و اخیرا سوء مصرف آن بسیار رواج یافته است .

علائم:

اثرات مصرف مواد مخدر : احساس سرخوشی ، نئشه  ،خواب آلودگی ، بی اشتهایی ، یبوست، تاخیر در ارضاءوکاهش میل جنسی ،کندی ضریان قلب ، خارش،تغییرات شخصیتی و رفتاری .

علائم محرومیت از ماده مخدر : تمايل شدید به مصرف، بی قراری و بی خوابی ،درد عضلانی و مفصلی ،ریزش اشک و آبریزش بینی ،تعریق ،دلپیچه ،اسهال و استفراغ ،گشادی مردمک چشم ها و افزایش ضربان قلب .

علائم مسمومیت با مواد مخدر : (over dose) كاهش تنفس و ضربان قلب افت فشار خون –اختلال هوشياري و اغماء ، تنگی مردمک چشم ها ، تشنج ،تکلم نامفهوم و ...

آثار مصرف مواد روانگردان: تحرک زیاد ، پرحرفی ،بی خوابی ، بی اشتهایی ،خشکی دهان و بینی ،گشادی مردمک ها ،افزایش نبض و فشار خون

این مواد به طور موقت حالاتی مانند احساس سرخوشی و رضایت ،عشق و اعتماد دیگران احساس افزایش انرژی و قدرت ایجاد می نماید که موجب تمایل به مصرف مجدد می شود ولی در مصرف طولانی منجر به اختلالات روانی رفتاری ،بدبینی ،پرخاشگر و در نهایت جنون و روانپریشی می گردد  .

علائم مسمومیت با مواد محرک : تحریک پذیری افزایش دمای بدن ، اختلالات ریتم قلبی توهمات ،تشنج و گاهی مرگ می باشد .

*درمان مسمومیت با مواد مخدر و محرک از اورژانس های پزشکی می باشد .

شیوه های درمانی

_مواد مخدر و اپیوئیدی

1-  داروهای جایگزین و پوشاننده علائم (آگونیست )مانند متادون

2-  سم زدایی تدریجی توسط دارو

3- سم زدایی فوق سریع (UROD)  یکی از مدرن ترین روشهای درمانی است که در این شیوه بیمار طی 6-4 ساعت بیهوشی توسط داروهای ضد مخدر و با سرعت بسیار زیاد ،تعداد و میزان حساسیت گیرنده های مخدر مغز به وضعیت طبیعی خود بازگردانیده می شود و علائم قطع مصرف و میل به مخدر کنترل می گردد .

بیمارانی که تحمل درد کشیدن و نیز درمان های طولانی مدت و نگهدارنده را ندارند معمولا از این شیوه استقبال می نمایند .

این مرکز افتخار دارد که به سرپرستی دکتر بختیاری بنیان گذار این روش درمانی در ایران بوده و در حال حاظر معتبرترین مرکز در کشور می باشد .

4- داروهای ضد مخدر و خنثی کننده (آنتاگونیست )مانند نالتروکسان ،که پس از انجام سم زدایی جهت کنترل وسوسه و پیشگیری از عود مجدد مصرف می شود .

-  درمان سوء مصرف مواد روانگردان) محرک، حشیش و توهم زا( دارویی بوده و درکنار آن از رفتار درمانی و شیوه های روانشناختی استفاده میشود و درمان به شیوه سم زدایی جایی ندارد . بنابر تشخیص پزشک ممکن است نیاز به بستری نمودن فرد باشد .

-  در کنار روشهایی ذکر شده درمان بیماری های روانپزشکی زمینه سازوعوارض روانی سوء مصرف مواد اعتیاد آورونیز استفاده از روان درمانی –رفتار درمانی –مشاوره های فردی و گروهی و خانواده درمانی بسیار مفید و کمک کننده می باشد . چراکه اعتیاد تنها یک وابستگی جسمانی نیست بلکه ابعاد روانی و اجتماعی آن نیز باید مد نظر قرار گیرد .

** چه بیمارانی نیاز به بستری شدن دارند ؟ بیمارانی که در فاز افسردگی شدید هستند ، بیمارانی که احتمال میرود آسیب به خود و یا دیگران وارد نمایند و یا اخطار خودکشی دارند ،افراد شدیدا پرخاشگر و غیر قابل کنترل ،بیمارانی که همکاری خوبی برای درمان ندارند و داروهای خود را منظم مصرف نمی کنند ، کسانی که از حمایت عاطفی و خانوادگی  مناسبی برخوردار نیستند و از آنها به خوبی مراقبت نمی شود ، بیماران روانی که در وضعیت حاد بیماری خود بوده دچار اختلالات شدید خلقی و هیجانی ، یا هذیان و توهم هستند و ...

اصولا بیماران  جهت پاسخ مطلوب به درمان نیاز به فضای آرام و بدون تنش دارند و غالبا استرس های آنان در فضای خانواده تشدید می گردد . همچنین تحت نظر بودن و مراقبت های اصولی و علمی در یک مرکز درمانی و  ویزیت مداوم توسط پزشک موجب می شود تا اصولی و علمی در یک مرکز درمانی و درمان بیمار در زمان کوتاه تر و با نتیجه  بهتری انجام میگیرد .

کلینیک دی برای یکایک هم وطنان آرزوی سلامتی و شادکامی دارد .